Bill Gates, ayçiçek yağı şirketine niye ortak oluyor?

Dünyanın en zengin adamı niye ayçiçek yağı şirketine ortak olmak ister?

Bill GatesMicrosoft gibi yüksek teknoloji ve yazılım gibi bir alanda öncü olan bir işadamının en geleneksel bir alana yatırım yapması dikkatleri bu alana çekiyor.

Durum şu: Bill Gates’in kontrolü altında bulunan Cascade Investmen şirketi, Ukrayna’nın en büyük ayçiçek yağı üreticisi Kernel’in hisselerinin yüzde 5’ini satın aldı.

Gates’in servetine bakılacak olursa 60 milyon dolara yakın bir sembolik değerde bir yatırımdan bahsediyoruz. Ancak yatırımın Ukrayna gibi sıcak savaşın etkileri olan ve yağ gibi temel bir besin alanına yapılması derin anlamlar da taşıyor.

Bunun anlamını çözmek için Bill Gates’in yaşamına ve son dönemdeki adımlarına bir de yağ sektöründeki gelişmelere bakmamız gerekiyor.

Gates, çocukluğundan beri fırsatları değerlendiren biri oldu. Girişimci bir ruhu var. Öyle ki tarihi fırsatı kaçırmamak için üniversite öğrenimini bırakıp yazılım alanında çalışmalarına yönelmiş.

TED Konferanslarının popüler isimlerinden biri de Bill Gates olduğu malumdur. Gates’in buradaki konferanslarına baktım, hiç biri teknoloji ve yazılımla ilgili değildir.

Malum eşi Miranda ile birlikte kurdukları vakıfları olan Gates Vakfı’nın öncelikli faaliyet alanı gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki sağlık ve eğitim olduğunu biliyoruz.

Konferanslarda ele aldığı konular da genellikle sağlık oluyor. Potansiyel küresel risklere dikkat çeken konuşmalar yapıyor.

Servetinin yüzde 80’ini bağışlayacağını açıkladı. Aynı şekilde dünya milyarderlerine seslendi ve onların da servetlerinin önemli kısmını bağışlamaları için ön ayak oldu.

Dünyanın en zengin adamı sağlık ve eğitim konularına ayrıca yatırım da yapıyor.

Cascade şirketi ise stratejik yatırımlar yapıyor. En son Doğu Afrika’da tarım alanında yatırımlara destek olan ve küçük tarım işletmelerini kredilendiren kiva.org sistemine yatırım yapmıştı. Uganda merkezli Kiva’dan, daha çok kahve üreticileri faydalanıyor.

Cascade on yıl önce de ekonomik krize giren enerji grubu PNM’ye yüzde 10 ortak olmuştu. PNM, etanol başta olmak üzere yenilenebilir enerji alanlarında çalışma yapmak kaydıyla bu yatırımın yapıldığı açıklanmıştı.

Bill Gates’in tarım alanına ilgisi yeni değil. Dünyanın en popüler tohum şirketlerinden Monsanto’nun 500 bin hissesini beş yıl önce aldığı açıklanmıştı.

aycicegi-yagiBir de yağ üretimine bakmamız gerekiyor. Dünyada palm, soya ve kolza üretimi artarken ayçiçek yağı üretimi düz bir çizgi takip ediyor. Dünya’da ayçiçek ekilen alan 20,7 milyon hektardır. İki yıl önceki verilerle üretim miktarı ise  26 milyon ton ve üretilen yağ miktarı ise 13 milyon ton olarak gerçekleşti.

Halen dünyada 50 milyon ton ile palm yağı başı çekerken, 43 milyon ton ile soya ve 23 milyon ton ile kolza yağı üretiminden sonra ayçiçek yağı üretimi dördüncü sırada yer alıyor.

Palm yağı Malezya ve Endonezya merkezli bir ürün. Soya Amerika merkezli bir ürün olarak dikkat çekiyor. Avrupa Birliği ülkeleri ağırlıklı olarak yağ ihtiyaçlarını kolzadan karşılıyor.

Ukrayna, Rusya ve Arjantin ise ayçiçek yağında öncü ülkeler olarak görünüyor. Hatta bu üç ülke dünya ayçiçek yağı üretiminin yüzde 50’sini gerçekleştiriyor.

Türkiye, yağ ihtiyacını ağırlıklı olarak ayçiçek yağından karşılıyor. Daha da ilginci, yağlı tohum ihtiyacımızın yarısını ithal ediyoruz ve ağırlığını da Ukrayna oluşturuyor.

Dünya yağ dengeleri içinde Ukrayna’daki bir yağ şirketine yapılan yatırımın sembolik değeri var.

Peki, bu sembolik yatırım, ilerideki yağlı tohum üretiminde dengeleri değiştirebilecek mi?

Sanmıyorum…

Bill Gates gibi pek çok yüksek servet sahibi tarımın farklı alanlarına yatırım yapıyor. Bu tür yatırımlar daha çok itibar niteliği taşıyor.

Ancak tulumbaya su katmak gibi yerel üreticileri harekete geçiren bir tetikleme oluşturduğunu unutmayalım.

Özellikle Rusya ile gerginlik yaşayan bir ülkeye yatırımın itibari değeri, maddi değerinden çok yüksektir. Hele obezite tartışmaları arasında, olumsuz algıya sokulan yağ sektörüne yapılmış olan bir yatırımda başka anlamları da aramalıyız.

Bir önceki yazımız olan Aуçiçek ithalatında yeni gözetіm uygulaması 2015 başlıklı makalemizde 2016, Aуçiçek ithalatı ve Aуçiçek yağı ithalatı hakkında bilgiler verilmektedir.

Advertisement